Jaarverslag 2025 Onderzoeksplan 2026 Rekenkamer Den Helder

1. Institutioneel

De Rekenkamer onderzoekt op grond van artikel 182 van de Gemeentewet de doelmatigheid, de doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde bestuur. De werkzaamheden van de Rekenkamer dragen hiermee bij aan de controlerende en kaderstellende taak van de gemeenteraad en aan het verbeteren van het gemeentelijk functioneren.

De relevante kaders voor de Rekenkamer zijn:

• Gemeentewet, artikelen 182 t/m 185, 213 en 213a
  Hierin staan de wettelijke bevoegdheden, taken en reikwijdte van een Rekenkamer
   
• Verordening gemeentelijke Rekenkamer Den Helder 2023
  Vastgesteld op 5 juni 2023 door de gemeenteraad. De verordening regelt de inrichting van de Rekenkamer, benoeming van de leden, de vergoeding en het budget.
   
• Reglement van orde Rekenkamer Den Helder 2024
  In het regelement van orde, door de Rekenkamer vastgesteld op 9 januari 2024, staan de interne spelregels en de vergaderorde van de Rekenkamer
   
• Missie en werkwijze Rekenkamer Den Helder
  In de missie en werkwijze is de reden van bestaan, de taakopvatting en de wijze waarop de Rekenkamer de taken uitoefent beschreven. De Rekenkamer heeft in 2024 de Missie en werkwijze geactualiseerd aan de geldende regelgeving en vastgesteld in de vergadering van 11 oktober 2024. De raad is op 31 oktober 2024 hierover geïnformeerd.
  
  Onze missie is:
  De Rekenkamer Den Helder wil met een open, positief-kritische houding, zorgvuldig en gedegen onderzoek doen. Op deze manier wil zij leer- en verbeterprocessen stimuleren en daarmee bijdragen aan het verbeteren van het bestuur en de organisatie van de gemeente, in het belang van de inwoners van Den Helder.
   
• Privacyverklaring
  De Rekenkamer verwerkt persoonsgegevens op een zorgvuldige en veilige manier in overeenstemming met de Europese Algemene verordening gegevensbescherming (Avg) en de Uitvoeringswet Avg. Daarom heeft de Rekenkamer in de privacyverklaring vastgelegd waarom en hoe persoonsgegevens worden verwerkt en hoe inwoners hun rechten kunnen uitoefenen. De Rekenkamer heeft in de vergadering van 11 oktober 2025 P. Blekkink benoemt als Functionaris Gegevensbescherming en de Privacyverklaring vastgesteld.

2. Samenstelling

De Rekenkamer bestaat uit drie externe leden, waarvan een is benoemd als voorzitter. De taken worden op gelijke wijze onder de leden worden verdeeld, zoals het coördineren van een onderzoek per jaar per lid.

De leden van de Rekenkamer zijn door de raad benoemd en kunnen door de raad ook worden herbenoemd. De benoemingstermijn is wettelijk op zes jaar vastgesteld.

Lid	Benoeming	Termijn	Einde termijn
H. Kruizinga (voorzitter)	6 november 2023	6 jaar	5 november 2029
T.S. Blom	6 november 2023	6 jaar	5 november 2029
T. Vernooij	18 december 2023	6 jaar	17 december 2029

Ambtelijke ondersteuning

Na het vertrek van de vorige secretaris wordt de Rekenkamer sinds medio 2025 ambtelijk ondersteund door secretaris C. Post, werkzaam bij de Griffie. Zij is voor de griffie tevens werkzaam als raadscommunicatieadviseur.

3. Vergaderingen en bijeenkomsten

Reguliere vergaderingen

In 2025 heeft de Rekenkamer 10 reguliere vergaderingen gehouden.

Bijenkomsten met fractievoorzitters

Op maandag 24 februari 2025 zijn de fractievoorzitters geïnformeerd over de stand van zaken van de onderzoeken en konden de deelnemers relevante aandachtspunten meegeven aan de Rekenkamer.
De fractievertegenwoordigers zijn uitgenodigd voor een bijeenkomst op woensdag 8 oktober 2025. Vanwege te weinig aanmeldingen is deze bijeenkomst geannuleerd.

Auditcommissie

Namens de Rekenkamer is doorgaans een van de leden en/of de secretaris aanwezig bij de vergaderingen van de Auditcommissie.

Regionale/Landelijke bijeenkomsten

De leden participeren in de bijeenkomsten van de Rekenkamers Boven ’t IJ. Deze wordt (mede) door de Vereniging van Rekenkamers georganiseerd.

De Rekenkamer is lid van de Vereniging van Rekenkamers (VvR). Naast de regionale en landelijke bijeenkomsten organiseert de VvR jaarlijks een DoeMee-onderzoek. Door de leden en de secretaris van de Rekenkamer kan gebruik worden gemaakt de aangeboden trainingen en webinars over actuele onderwerpen en vaardigheden.

4. Onderzoeken 2025

In 2025 is allereerst het DoeMee onderzoek 2024 van de VvR over de Energiebesparingsplicht afgerond. Het resultaat is in april naar de raad gestuurd.

In 2025 zijn daarnaast de volgende onderzoeken geheel of deels afgerond en uitgevoerd.

• Niveau Voorzieningen: Afgerond middels een rekenkamerbrief in de commissievergadering Bestuur en Middelen van 1 december 2025. Dit onderzoek bestond uit twee fasen:
  • Fase 1: Het in beeld brengen van relevante trends ten aanzien van onder meer bevolking, arbeidsmarkt en gemeentelijke uitgaven.
  • Fase 2: Verdieping. Deze fase bestond uit twee onderdelen:
    1. deskresearch waarin algemene, landelijke trends en praktijkvoorbeelden in beeld zijn gebracht die relevant zijn voor de realisatie van de ambities van het Helders Perspectief .
    2. het houden van een interactieve bijeenkomst met programmaleiders en ambtenaren over de effectiviteit van het Helders Perspectief sinds 2018, alsmede een vooruitblik op de ambities voor de periode tot 2050.
  • De inzichten uit zowel fase 1 als fase 2 en de uitkomsten van de deskresearch en interactieve bijeenkomst kunnen richting geven aan de nieuw te formuleren integrale strategische visie Den Helder 2050.
     
• Social Return on Investment (SROI): De ambtelijke en bestuurlijke reacties op het eindrapport zijn ontvangen. Het raadsvoorstel is besproken en geaccordeerd in de commissievergadering van 6 januari 2026. Hierin heeft de Rekenkamer een voorstel gedaan tot meer coördinatie op het SROI-proces, het opstellen van een SROI-uitvoeringsplan en het jaarlijks ontvangen van een voortgangsrapportage.
   
• DoeMee-onderzoek Onderbesteding: De vragenlijsten zijn ingevuld en de interviews zijn afgenomen. Het onderzoeksteam van de VvR heeft meer tijd dan gepland nodig voor verwerking van alle informatie. Het eindrapport van de onderzoekers wordt verwacht in het eerste kwartaal van 2026. Na verwerking door de Rekenkamer zal het traject voor interne afronding nog doorlopen in het tweede kwartaal van 2026.
   
• Maatschappelijk Vastgoed: het eindrapport is op 18 december 2025 doorgestuurd voor een ambtelijke reactie. Het onderwerp staat geagendeerd voor de commissievergadering Bestuur en Middelen van 18 mei 2026.

De voorgeschreven procesgang bij de afronding van een onderzoek gecombineerd met de soms overvolle agenda’s van commissie vergaderingen zorgt er voor dat de definitieve afronding veelal langer duurt dan gedacht en, wat betreft de Rekenkamer, gewenst. Het laatst genoemde onderzoek naar Maatschappelijk Vastgoed is hiervoor een treffend voorbeeld. Het rapport is afgerond in december 2025 en komt pas in mei 2026 in de betreffende commissievergadering en daarna de raad.

5. Opvolging aanbevelingen

De griffie verstrekt de raad jaarlijks, via het jaarverslag van de griffie, een overzicht van de door de Rekenkamer aan de raad gedane voorstellen die door de raad zijn overgenomen en door de raad zelf moeten worden uitgevoerd, inclusief de wijze waarop hieraan opvolging is gegeven.

Het college verstrekt de raad jaarlijks via de paragraaf Bedrijfsvoering van de jaarrekening een overzicht van de aan het college gedane voorstellen van de Rekenkamer, vergezeld van zijn standpunt daaromtrent en van de wijze waarop aan de voorstellen vervolg is gegeven.

De Rekenkamer volgt in hoeverre de overgenomen aanbevelingen en toezeggingen worden uitgevoerd en blijft de ontwikkelingen tussentijds volgen. Indien uitvoering van de aanbevelingen uitblijft of achterwege blijft is het primair de taak van de raad om het college hierop te wijzen.¹

^{1 Gemeentewet 185, Verordening Rekenkamer art. 8 en Missie en Visie Rekenkamer Den Helder.}

6. Budget

2025

Omschrijving	Bedrag
Onderzoek DoeMee 2025 Onderbesteding	€ 500
Onderzoek SROI	€ 21.284
Onderzoek Maatschappelijk Vastgoed	€ 24.778
Maandelijkse vergoeding leden Rekenkamer	€ 16.149,72
Overig (contributie VvR, reiskosten, vergaderkosten)	€ 1.257,51
Resterend budget	€ 1.730,77
Totaal	€ 65.700

Conform de oorspronkelijke planning zou het bestede budget binnen het beschikbare budget blijven. Mede als gevolg van de geldende financiële regelgeving is in 2025 het beschikbare budget echter overschreden.

• Voor het onderzoek Voorzieningen is de financiële verplichting in 2024 aangegaan. Omdat de afronding en laatste factuur ruim in 2025 plaats vond, drukt de laatste factuur van € 9000,-- op het budget van 2025. Terwijl er in 2024 € 11.681,-- op het budget is over gebleven.
• De vertraagde en onvolledige medewerking van de ambtelijke organisatie bij het onderzoek naar Maatschappelijk Vastgoedbeheer heeft voor extra werkzaamheden gezorgd voor het onderzoekbureau. Na overleg met het bureau wordt daarvoor € 4968,-- extra in rekening gebracht. Met de directie is een gesprek gevoerd over de medewerking vanuit de ambtelijke organisatie, met als doel dit in de toekomst te voorkomen.

Beide extra posten samen zorgen voor een budgetoverschrijding van ruim € 12.000,-- (rekening houdend met een beperkt resterend budget door lagere overige kosten). Bij de onderzoeken voor 2026 zullen wij nauwer overleggen met de controller om dreigende mogelijke afwijkingen van het budget meer tijdig onder de aandacht te brengen van organisatie en raad.

De Rekenkamer heeft in 2025 de groslijst met onderzoeksonderwerpen geactualiseerd. Voor 2026 is gekozen voor een onderzoek naar de Digitale Dienstverlening. Daarnaast neemt de Rekenkamer deel aan het DoeMee-onderzoek 2026 van de Vereniging van Rekenkamers over (Maatregelen tegen) Zorgfraude .

1. Planning

• Gezien de eerdere geschetste lastige planbaarheid van met name de afronding van onderzoeken is hierboven gekozen om het startmoment te vermelden en nog geen eindmoment. Zodra hier meer over te zeggen is, zullen we de raad hierover informeren.
• Parallel aan het onderzoek Voorzieningen door de Rekenkamer is er in Den Helder gewerkt aan het plan Den Helder 2050. Conform de planning uit de startnotitie daarvan zal dit via enkele afstemmingsmomenten uiteindelijk in het vierde kwartaal 2026 leiden tot een raadsvoorstel. De Rekenkamer zal dit proces volgen en op verschillende momenten de resultaten van het onderzoek Voorzieningen zo nodig extra onder de aandacht brengen.
• Op moment van schrijven van dit jaarverslag en jaarplan is de lijst van onderzoeken nog niet geheel definitief. De Rekenkamer bekijkt nog hoe het beschikbare/geplande resterende budget kan worden aangewend voor een volwaardig, maar mogelijk beperkt, onderzoek. Zodra een keuze is gemaakt, wordt de raad hierover geïnformeerd.
• De Rekenkamer is van plan om in 2026 initiatief te nemen richting andere Rekenkamers in de kop van Noord Holland om mogelijk in de toekomst tot gezamenlijk(e) onderzoek(en) te komen.
• In 2026 zal een nieuwe raad aantreden. De Rekenkamer is van plan om in Q2 een introductie van het werk van de Rekenkamer te verzorgen voor de nieuwe raadsleden.

2. Begroting onderzoeken

Inclusief de contributie VvR, de reiskosten en vergoedingen voor de leden van de Rekenkamer blijven de geplande totale kosten binnen het beschikbare budget van € 65.700,--.

(*) De ervaring leert dat, als gevolg van kostenstijgingen, een volwaardig onderzoek minimaal € 25.000,- euro kost. Het huidige budget is sinds 2022 niet aangepast met als reden dat het budget elk jaar niet werd opgemaakt. Het gevolg is echter dat het nú lastig is om elk jaar twee onderzoeken van voldoende omvang en diepgang te doen. Als Rekenkamer pleiten we er voor om z.s.m. elk jaar de inflatiecorrectie op het budget toe te passen.