506366 RIB Projectplan Omgevingsprogramma Volkshuisvesting

Aan de leden van de gemeenteraad

Aanleiding

Den Helder wil actief richting geven aan de toekomst van wonen in de stad door een integraal Omgevingsprogramma Volkshuisvesting (hierna: OPVH) op te stellen. Dit is een nieuw, strategisch instrument, waarmee de gemeente samen met inwoners en partners in de stad kan bepalen welke ambities er zijn voor het thema wonen. Het OPVH is een integraal programma, omdat het thema’s zoals wonen, wonen en zorg, leefbaarheid en duurzaamheid aan elkaar verbindt. Hiervóór gaf de gemeente het woonbeleid vorm via losse beleidsinstrumenten zoals de woonvisie, prestatieafspraken met woningcorporaties en huisvestingsverordeningen, zonder dat er sprake was van één integraal en verplicht kader waarin deze instrumenten samenkwamen.

Daarnaast is de woonvisie ‘Den Helder in beweging’ aan vervanging toe. De visie is in 2020 vastgesteld en verloopt eind 2025. De aanstaande invoering van de wet Versterking regie op de Volkshuisvesting (Wvrv) geeft voor de gemeente aanleiding om te werken aan het OPVH. Om aan dit programma te werken heeft de gemeente een projectplan opgesteld. Het college van Burgemeester en Wethouders heeft dit plan op 14 oktober vastgesteld.

Met deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de achtergrond van het OPVH; wat het beoogde resultaat en doel is; hoe het participatietraject vormgegeven gaat worden; en hoe het vervolgproces eruit ziet.

Achtergrond

In 2022 is de Nationale Woon- en Bouwagenda door het Rijk opgesteld, hierin staan verschillende beleidsdoelstellingen op het gebied van volkshuisvesting. Deze doelstellingen worden juridisch vastgelegd in de Wvrv, die – waarschijnlijk – begin 2026 door de Eerste Kamer wordt vastgesteld. Met het invoeren van deze wet wil het Rijk meer grip krijgen op de volkshuisvesting. Het is nadrukkelijk de bedoeling het OPVH integraal op te stellen. Het OPVH gaat dus niet enkel om het bouwen van woningen, ook de verbinding met zorg en ondersteuning, duurzaamheid en leefbaarheid wordt gemaakt. Daarin zoekt de gemeente actief de samenwerking met partners en inwoners, met als doel gezamenlijk richting te geven aan de ontwikkeling van wonen in Den Helder.

Wat is een Omgevingsprogramma?

Een Omgevingsprogramma is een van de vier instrumenten die voortgekomen zijn uit de Omgevingswet. In een Omgevingsprogramma worden de hoofdlijnen en keuzes uit de Omgevingsvisie tactisch en concreet uitgewerkt met als doel het concretiseren van maatregelen voor een beleidsonderwerp of gebied, in dit geval Volkshuisvesting. Dit moet ervoor zorgen dat er meer grip komt op de uitvoering.

Het doel en resultaat

Door een gezamenlijke toekomstvisie vast te stellen, ontstaat er samenhang in beleid en een breed gedragen agenda die partijen verbindt en richting geeft. Het doel van de gemeente is om een praktische toekomstvisie op volkshuisvesting te creëren. Dit vergt een uitwerking van de Omgevingsvisie op het thema volkshuisvesting. Hierbij kijken we niet alleen naar het aantal woningen dat gebouwd gaat worden (de kwantiteit), maar ook naar wat voor soort woningen er gebouwd worden, voor welke doelgroep er gebouwd wordt en hoe de leefbaarheid en duurzaamheid van de buurten aangepakt kunnen worden (de kwaliteit). Het OPVH gaat dus niet enkel om het bouwen van woningen, ook de verbinding met zorg en ondersteuning, duurzaamheid en leefbaarheid wordt gemaakt.

Het OPVH komt straks uit drie documenten te bestaan:

1. Volkshuisvestelijke kaders
2. Regionale woonzorgvisie
3. Uitvoeringsagenda Volkshuisvesting

De woonzorgvisie wordt in regionaal verband opgesteld samen met de andere Kop-gemeenten. Daarnaast worden lokale volkshuisvestelijke kaders opgesteld. Deze kaders bevatten de uitgangspunten voor hoe de gemeente de toekomst van wonen ziet in Den Helder. Dit document kan worden vergeleken met de oude woonvisie. Ten slotte bestaat het OPVH ook uit een uitvoeringsagenda, waarin de regionale woonzorgvisie en de lokale volkshuisvestingskaders samenkomen. Deze uitvoeringsagenda wordt opgesteld in samenwerking met de programmamanagers van de gemeentelijke programma’s waarmee het OPVH raakvlakken heeft. Er is dus een wisselwerking tussen het OPVH en de gemeentelijke programma’s. Het OPVH voedt de gemeentelijke programma’s door middel van de uitvoeringsagenda en de gemeentelijke programma’s worden gebruikt als informatiebron voor het OPVH.

Het participatietraject

Bij het ontwikkelen van een omgevingsprogramma onder de Omgevingswet moet er verplicht een participatietraject plaatsvinden. Door in een vroeg stadium de belangrijkste partners te identificeren en betrekken, krijgt het Omgevingsprogramma een breder draagvlak. Voor het participatietraject wordt de Inspraak- en participatieverordening gemeente Den Helder 2024 aangehouden. Wij streven naar een aanpak die past tussen de participatieniveaus ‘inspraak’ en ‘consulteren’ op de participatieladder.

Inspraak houdt in dat belanghebbenden hun mening kunnen geven, zonder de zekerheid dat deze mening ook meegenomen wordt in het proces. Hierbij valt te denken aan methodes waar alleen om een antwoord gevraagd wordt, via bijvoorbeeld polls of enquêtes. Consulteren is een stap hoger op de participatieladder. De belanghebbende krijgt hierbij een grotere stem en heeft meer een rol als adviseur. Belanghebbenden worden betrokken in de beleidsvorming en kunnen direct in gesprek als zij vragen of opmerkingen hebben. Hierbij valt te denken aan bijvoorbeeld thematafelgesprekken. In het geval van de OPVH worden stakeholders op verschillende manieren betrokken bij dit proces. Er zal een combinatie worden gebruikt tussen online participatie via ingesprek.denhelder.nl, maar ook pop-up bijeenkomsten en thema avonden. Op verschillende manieren wordt zo om de mening van de stakeholders en inwoners gevraagd, waarbij hopelijk een zo groot mogelijke groep in Den Helder betrokken wordt bij het opstellen van het OPVH.

Vervolgproces

Op 27 oktober houdt de gemeente een beeldvormende avond over het Omgevingsprogramma Volkshuisvesting. Tijdens deze avond wordt u verder geïnformeerd over het OPVH, wat dit betekent voor de gemeente, wat er de komende tijd gaat gebeuren en ook zal het participatiebureau aanwezig zijn om een toelichting te geven op het participatietraject.
 
In het eerste kwartaal van 2026 komen wij bij u terug tijdens een commissievergadering van Stadsbeheer en ontwikkeling om u een discussienotitie voor te leggen. Op basis van deze discussienotitie worden vervolgens de volkshuisvestelijke kaders opgesteld en aan uw raad voorgelegd. Wij verwachten deze in het tweede kwartaal van 2026 aan uw raad aan te bieden.

Den Helder, 14 oktober 2025.

Met vriendelijke groet,

burgemeester en wethouders van Den Helder,

J.A. (Jan) de Boer MSc.
burgemeester

J. (Jeroen) van Egerschot MBA
loco-secretaris