462769 Rioolonderzoek drugs

Aan de leden van de gemeenteraad,

Met deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de uitkomsten van het rioolwateronderzoek naar drugsgebruik dat binnen de Driehoek basisteam Den Helder (de Driehoek met Texel, Schagen en Den Helder) is uitgevoerd.

Inleiding

In juli 2024 heeft de Driehoek basisteam Den Helder besloten om een rioolwateronderzoek naar het gebruik van drugs in de betreffende gemeenten uit te laten voeren. Het initiatief hiervoor kwam van de gemeente Texel, omdat die een vergelijkingsonderzoek wilde uitvoeren. Texel had namelijk in 2015 een eerste rioolwateronderzoek laten doen en kon hiermee de uitkomsten van beide onderzoeken goed tegen elkaar afzetten.

De financiële middelen voor dit onderzoek zijn vanuit de versterkingsgelden ondermijning beschikbaar gesteld door het Regionaal Informatie en Expertisecentrum Noord-Holland (het RIEC- NH). Het basisteam Den Helder heeft hier vanuit de volgende twee onderzoeken gefinancierd:

1.  Een rioolwateronderzoek drugs voor Texel, Schagen en Den Helder;

Doel van het onderzoek

Doel van het onderzoek was inzicht te krijgen in het gebruik van drugs in deze gemeenten en te onderzoeken in hoeverre het gebruik verschilt tussen het hoogseizoen en het laagseizoen. De resultaten zijn zowel onderling vergeleken, als met de resultaten van de gemeenten Amsterdam en Rotterdam (onderzoek 2024).

Onderzoeksopzet en methodiek

Het onderzoek is uitgevoerd door het KWR Water Research Institute. Voor het onderzoek zijn twee meetweken uitgekozen, namelijk de week van 22 t/m 28 augustus 2024 en de week van 6 t/m 12 november 2024. In die meetweken waren geen bijzondere evenementen. Gedurende die meetweken zijn er dagelijks monsters genomen van het rioolwater en geanalyseerd op (stofwisselingsproducten van) acht soorten drugs, te weten: cocaïne, amfetamine (speed), methamfetamine (crystal meth), MDMA (XTC), cannabis, MMC’s (dit zijn nieuwe psychoactieve stoffen zoals 3-MMC - ook wel bekend als 3m of ‘poes’ - en 4-MMC - ook wel bekend als mefedron of ‘miauw miauw’), ketamine en heroïne.

De resultaten uit de bemonsteringen zijn vervolgens omgerekend naar geschatte hoeveelheden geconsumeerde drugs per 1.000 inwoners. Ook wordt op basis van de gemeten hoeveelheden drugs een beeld geschetst over de geschatte afzetwaarde van de totale hoeveelheid geconsumeerde drugs. Voor de gemeente Texel is ook een tweede berekening gemaakt waarin de toeristische bezoekers (op basis van de bezettingscijfers van die betreffende week) zijn meegewogen. Dit is gedaan omdat Texel relatief veel bezoekers ontvangt ten opzichte van het aantal inwoners.

Resultaten van het onderzoek

Uit het onderzoek blijkt het volgende:

  • Het cocaïne-, amfetamine-, MDMA, cannabis- en MMC-gebruik per 1000 inwoners is het hoogst in de gemeente Den Helder, gevolgd door de gemeenten Texel en Schagen. Het ketaminegebruik per 1000 inwoners is voor de gemeenten Den Helder en Texel nagenoeg gelijk en in gemeente Schagen iets lager.
  • Voor cocaïne, MDMA, amfetamine en MMC zijn (soms) variaties in het gebruik gedurende de week waar te nemen, met een hoger gebruik in het weekend.
  • Het totale drugsgebruik in grammen per dag verschilde niet significant tussen augustus (laagseizoen) en november (hoogseizoen), met uitzondering van het ketaminegebruik in de gemeente Texel, dat in augustus bijna 5,8-maal hoger was dan in november.
  • Het methamfetaminegebruik en heroïnegebruik in de gemeenten Den Helder, Schagen en op Texel is vele malen lager dan in Amsterdam of Rotterdam, en kan niet goed worden gekwantificeerd vanwege de lage meetniveaus.
  • Het gebruik van cocaïne, amfetamine, MDMA en cannabis was in de gemeente Texel in 2024 significant hoger dan eerder gemeten in 2015. De toename in het gebruik van diverse middelen is in lijn met trends die zijn beschreven voor Nederland en Europa.
  • In totaal wordt er in Den Helder dagelijks naar schatting voor ruim €38.000,- uitgegeven aan bovengenoemde drugs. De lokale drugsmarkt wordt, zoals vrijwel in elke Nederlandse gemeente die het afgelopen decennium is onderzocht, gedomineerd door cocaïne en cannabis.

Wat zegt het onderzoek ons, en wat kunnen we ermee?

De resultaten zijn een aanvulling op de bestaande drugs- en gezondheidsmonitors. Het onderzoek toont aan dat in relatie tot het drugsgebruik in Den Helder, Schagen en Texel onze inzet noodzakelijk blijft. Het gebruik van drugs is schadelijk voor de gezondheid van gebruikers en hun omgeving. Daarnaast schuilt achter de wereld van drugs een keten van georganiseerd criminaliteit, waarbinnen men geweld, intimidatie en misbruik niet schuwt.

Wij blijven daarom strak inzetten op de aanpak van ondermijning en preventie. Dit is ook in lijn met het huidige beleid en we blijven aangehaakt bij het programma van de GGD Hollands Noorden ‘In Control of Alcohol & Drugs’, waarbij het doel is om middelengebruik bij jongeren in Noord-Holland te voorkomen en verminderen. De resultaten uit het onderzoek zullen worden gedeeld en besproken met verschillende ketenpartners, zoals politie, de GGD en Brijder en waar nodig zullen wij ons beleid verder aanscherpen.

Het volledige rapport is als bijlage bij deze brief gevoegd.

Den Helder, 26 augustus 2025.

Met vriendelijke groet,
Burgemeester en Wethouders van Den Helder,

J.A. (Jan) de Boer MSc.
burgemeester    

K. (Koen) van Veen
secretaris