461710 RIB moties over jongerenhuisvesting en eerlijke woningtoewijzing
Aan de leden van de gemeenteraad
In deze raadsinformatiebrief informeert het college van burgemeester en wethouders de gemeenteraad over de voortgang van twee door uw raad aangenomen moties. Het betreft motie 15 ‘Voorrang regels jongerenhuisvesting’ die op 25 november 2024 is aangenomen en motie 14 ‘Eerlijke woningtoewijzing voor eigen inwoners’ die op 22 april 2025 is aangenomen. Wij informeren u over instrumenten die de gemeente tot haar beschikking heeft om de moties uit te voeren. Ook informeren wij u over welke stappen tot nu toe zijn gezet en welke acties in de komende periode plaatsvinden om uitvoering te geven aan beide moties.
Gemeentelijke instrumenten
De gemeente heeft twee instrumenten tot haar beschikking waarmee de moties uitgevoerd worden. Dit zijn het volkshuisvestingsprogramma en de huisvestingsverordening. Hieronder volgt een uitleg van deze twee instrumenten.
De Wet versterking regie op de volkshuisvesting die dit jaar door de Eerste en Tweede Kamer wordt behandeld, verplicht gemeenten om een volkshuisvestingsprogramma op te stellen. Dit instrument vervangt de woonvisie van de gemeente. Momenteel werken wij het projectplan uit om tot dit programma te komen. Over het proces informeert het college uw raad na de zomer.
Een volkshuisvestingsprogramma is een beleidsplan van de gemeente waarin staat wat de gemeente wil bereiken op het gebied van wonen. In dit plan beschrijft de gemeente wat haar doelen zijn, zoals hoeveel woningen erbij moeten komen. En ook voor welke doelgroepen gebouwd moet worden, zoals jongeren, ouderen of gezinnen. Dit zijn wensen en richtlijnen, maar geen harde regels.
Het tweede instrument is de huisvestingsverordening. Hierin stelt de gemeente officiële regels op over bijvoorbeeld wie recht heeft op voorrang en of er een vergunning afgegeven moet worden. Dit zijn bindende regels.
Voorrangregels
Regels over wie voorrang krijgt, moeten dus in een huisvestingsverordening staan. Het uitgangspunt van de Huisvestingswet is dat mensen vrij mogen kiezen waar ze wonen en dat verhuurders en verkopers van woningen zelf mogen bepalen aan wie ze hun woning aanbieden. Wanneer een gemeente hiervoor regels stelt, betekent dit dat ingegrepen wordt op de woningmarkt. Dit mag alleen in bijzondere gevallen. Er geldt een zware onderzoeksplicht: gemeenten moeten onderbouwen dat er sprake is van schaarste op de woningmarkt en dat het nodig is om in te grijpen. Dit onderzoek kan de gemeente niet zelfstandig uitvoeren. Hiervoor heeft de gemeente, samen met de gemeente Hollands Kroon, een onderzoeksbureau in de hand genomen. De gemeente Hollands Kroon heeft ook de wens om voorrangsregels in de huisvestingsverordening op te nemen. De planning van de verschillende stappen die hiervoor genomen worden ziet er als volgt uit:
- Uitvoeren van onderzoek – in uitvoering
- Oplevering onderzoeksresultaten – na de zomer
- Opstellen van de huisvestingsverordening – Q4 2025 tot Q1 2026
- Aanbieden huisvestingsverordening aan de gemeenteraad – Q1 2026
Jongerenhuisvesting
Met uw raad is bij het vaststellen van de motie ‘Voorrang regels jongerenhuisvesting’ afgesproken om het onderzoek naar welke woningen voor jongeren geschikt zijn, welke leeftijdsgrenzen er moeten komen en welke gemeenschappelijke woonvormen voor jongeren en ouderen geschikt zijn mee te nemen in het volkshuisvestingsprogramma. Hiervoor wordt de doelgroep jongeren in aanvulling op de straks wettelijk verplichte doelgroepen (ouderen en andere aandachtsgroepen) specifiek benoemd en uitgelicht. In het volkshuisvestingsprogramma onderzoeken wij ook succesvolle voorbeelden van andere gemeenten en woningcorporaties.
Den Helder, 8 juli 2025.
Met vriendelijke groet,
Burgemeester en Wethouders van Den Helder,
J.A. (Jan) de Boer MSc.
burgemeester
K. (Koen) van Veen
secretaris