458229 RIB Energienieuwsbrief juni 2025
Aan de leden van de gemeenteraad,
In de bijlage bij deze memo vindt u de ‘Raadsnieuwsbrief Energieregio Noord-Holland Noord - Juni 2025’. Hieronder leggen we uit waarom sommige punten belangrijk zijn voor Den Helder.
Energie-Infrastructuur
Op 19 december 2024 kondigden TenneT en Liander aan dat zonder gerichte maatregelen het elektriciteitsnet in Noord-Holland de komende jaren overbelast raakt. Om dit te voorkomen hebben de netbeheerders de afgelopen periode aanvragen van grootverbruikers voor een nieuwe of zwaardere aansluiting op een wachtlijst geplaatst. Het gevolg hiervan is voor bedrijven in Den Helder zeer ingrijpend. De wachtlijst op zich is bovendien niet voldoende om een betrouwbare elektriciteitsvoorziening te blijven garanderen.
Op dinsdag 17 juni hebben TenneT en Liander een persbericht verstuurd over maatregelen met veel invloed om het Noord-Hollandse stroomnet te beschermen. Deze maatregelen zijn bedoeld om overbelasting en uitval van het elektriciteitsnet tegen te gaan en hebben directe en indirecte gevolgen voor gemeenten, bedrijven en inwoners. Het persbericht is als bijlage toegevoegd.
De voorgestelde maatregelen vragen ook wat van gemeenten. Hoe deze gemeentelijke inzet er precies uit zal zien, verschilt per regio en wordt de komende periode verder uitgewerkt in samenwerking tussen netbeheerders en gemeenten. Zodra hier meer over bekend is, wordt u hierover geïnformeerd.
Deze maatregelen lossen het probleem van een overbelast netwerk niet blijvend op. Daarom investeren de netbeheerders de komende jaren in het Noord-Hollandse elektriciteitsnet om de capaciteit van het net te vergroten. Zo werkt TenneT aan diverse netuitbreidingen, zoals de realisatie van een nieuwe 380 kV hoogspanningsverbinding ten noorden van het Noordzeekanaal. Samen met overheden wil TenneT deze capaciteitsuitbreiding zo snel mogelijk realiseren.
Regieroute voor de opwek van zonne- en windenergie
Bij de behandeling van de concept Herijking Regionale Energie Strategie (RES) 2024 in de commissie Ruimte, Wonen en Klimaat (RWK) van Provinciale Staten op 3 februari 2025, heeft Provinciale Staten een motie aangenomen om in het geval dat het doel van de RES uit het zicht verdwijnt een escalatieplan (‘regieroute’) op te stellen met te nemen stappen. Naar aanleiding van deze motie wordt in de RES-regio gewerkt aan het opstellen van een regieroute met onder meer mogelijke processtappen en samenwerkingsafspraken.
De regieroute kan ingezet worden indien het doel van de RES van 3,6 TWh in 2030 uit het zicht verdwijnt. Gezien de huidige voortgangscijfers en de pijplijn is het niet de verwachting dat het RES- bod gehaald zal worden, en dat de provincie dus mogelijk zal escaleren.
Op dit moment kan niet worden vastgesteld wat hiervan de consequenties zijn voor de gemeente Den Helder. Gezien de schaars beschikbare ruimte, het gegeven dat al veel zon is gerealiseerd en de aanwezigheid van defensie, een haven en een luchthaven zijn de mogelijkheden voor additionele grootschalige opwek van zon en wind in de gemeente beperkt.
Daarentegen is het verkennen van het versnellen van kleinschalige opwek een reële optie, maar dan wordt in veel gevallen de ondergrens van 15 kW niet gehaald waardoor deze projecten alsnog niet of beperkt bijdragen aan de RES. Bovendien is de doorlooptijd van nieuwe projecten vaak groter dan de tijd die nog resteert tot 2030.
Gezien de beperkte mogelijkheden voor grootschalige opwek, is het raadzaam dat de gemeente terughoudend is met het aangaan van bestuurlijke verplichtingen die een significante bijdrage aan het RES-bod veronderstellen.
Standpunt Regio Kop van Noord-Holland inzake Regieroute
Vanuit de RES-regio Noord-Holland Noord wordt beargumenteerd dat de hierboven genoemde ‘regieroute’ kan worden vastgesteld door de stuurgroep RES NHN.
Op basis van de startnotitie RES NHN van 25 april 2019 blijkt echter dat de stuurgroep RES NHN geen besluitvormend mandaat heeft. Deze startnotitie is door Provinciale Staten, gemeenteraden en algemeen bestuur van het waterschap vastgesteld, of er is kennis van genomen (zie geamendeerd raadsbesluit 31 oktober 2019). De stuurgroep RES NHN controleert of de producten correct zijn en bereidt besluitvorming voor, maar heeft geen mandaat om besluiten te nemen namens de opdracht gevende overheden.
Het mandaat ligt bij de gemeenteraden. Dit is door de Kopgemeenten bestuurlijk aangekaart in het Bestuurlijk Overleg XL van 25 juni 2025.
Den Helder, 1 juli 2025
Met vriendelijke groet,
Burgemeester en Wethouders van Den Helder,
J.A. (Jan) de Boer MSc.
burgemeester K. (Koen) van Veen
secretaris