451703 RIB meicirculaire 2025 van het gemeentefonds
Aan de leden van de gemeenteraad
In het kort
Het gemeentefonds is de belangrijkste inkomstenbron voor gemeenten. Het Rijk verstuurt circulaires om gemeenten te informeren over wijzigingen in het gemeentefonds en de verdeling van het geld over de gemeenten. Dit wordt 3 keer per jaar gedaan.
Op 28 mei is de meicirculaire van het gemeentefonds gepubliceerd, de eerste circulaire van het jaar 2025. De meicirculaire is belangrijk, omdat daarin de jaarlijkse loon- en prijsindex wordt aangepast naar het nieuwe boekjaar. Deze aanpassing van het accres (de jaarlijkse toe- of afname van het gemeentefonds) is bedoeld om de indexatie (de loon- en prijsstijgingen waar gemeenten mee te maken krijgen) te compenseren.
De Voorjaarsnota van de Rijksoverheid ligt aan de basis van de meicirculaire. De grote financiële effecten vanuit de Voorjaarsnota zijn al in de Kadernota 2026-2029 verwerkt. De meicirculaire 2025 sluit daar grotendeels op aan. Dit betekent dat de bezuinigingsopgave voor gemeenten is verlicht, maar niet van de baan is.
De recente val van het kabinet zorgt voor nieuwe onzekerheden. Omdat het kabinet demissionair is, worden voorlopig geen nieuwe beleidsmaatregelen verwacht. Gemeenten zullen daarom de komende periode binnen de bestaande financiële kaders moeten blijven opereren.
Wat betekent dit voor Den Helder?
Onderstaande tabel geeft het effect weer van de meicirculaire 2025 op het begrotingssaldo in de Programmabegroting 2026 in combinatie met de nog op te nemen indexatie over 2026.
Tabel 1: Effect meicirculaire op begrotingssaldo
|
Bedragen x € 1.000 |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
|
Begroot saldo Kadernota 2026-2029 |
1.592 |
-325 |
-1.469 |
-1.272 |
|
Nog in begroting op te nemen indexatie 2026 |
6.600 |
6.600 |
6.600 |
6.600 |
|
Effect op begroting voor meicirculaire 2025 |
8.192 |
6.275 |
5.131 |
5.328 |
|
Effect meicirculaire 2025 op begrotingssaldo |
-6.081 |
-6.743 |
-6.819 |
-7.723 |
|
Begrotingssaldo na meicirculaire 2025 |
2.111 |
-468 |
-1.688 |
-2.395 |
|
V = voordelig, N = nadelig |
N |
V |
V |
V |
De nog in de begroting op te nemen indexatie 2026 is gebaseerd op de door het Centraal Planbureau berekende percentages zoals opgenomen in de Kadernota 2026-2029.
De meicirculaire 2025 biedt voldoende compensatie om de nog in het begrotingssaldo op te nemen indexatie op te vangen. Aangevuld met de al in de Kadernota 2026-2029 opgenomen voordelen, ‘demping terugval gemeentefonds’ en ‘tekorten Jeugdzorg voor rekening Rijk’ geeft de meicirculaire 2025 enige verlichting. De vorige jaar genomen maatregelen om te bezuinigen blijven wel voor een belangrijk deel nodig.
- Hieronder volgt een toelichting op de verschillen ten opzichte van de raming in de kadernota 2026: De exacte verdeling van de extra middelen in de voorjaarsnota van het Rijk voor de Jeugdzorg en de demping van het ravijn leveren structureel € 0,3 miljoen voordeel op;
- Naast de vergoeding voor prijsstijgingen is er ook een toename van de uitkering door de groei van het BBP (bruto binnenlands product). Deze stijging wordt berekend op basis van een 8-jarig gemiddelde. Deze vergoeding levert een hogere uitkering van € 0,4 miljoen structureel op. Deze groei is mede bedoeld om stijgende kosten bij gemeenten door taakuitbreidingen te kunnen betalen.
- De vergoeding voor de stijging van lonen en prijzen volgt de prijs van het BBP van het lopende jaar. Daarnaast is er ook een hogere uitkering door de ontwikkeling van de uitkeringsbasis (meer/minder inwoners en meer minder uitkeringsgerechtigden). Deze twee elementen samen werken in 2026 nog negatief uit, en lopen naar 2029 toe langzaam op. Uiteindelijk is er een voordeel van € 0,4 miljoen ten opzichte van de prijsstijging die in 2026 wordt verwerkt.
Het eindbeeld is dat de ruimte in de begroting vooral in 2029 toeneemt met structureel € 1,1 miljoen. Bij deze ruimte geldt de kanttekening dat de uitwerking van de hervormingsagenda jeugd en het landelijke voordeel van de verwachte daling van het aantal uitkeringsgerechtigden een onzekerheid bevat. In latere circulaires kan hierop worden teruggekomen. Op dit moment neemt de ruimte toe met € 1,1 miljoen in 2029.
Den Helder, 16 juni 2025.
Met vriendelijke groet,
Burgemeester en Wethouders van Den Helder,
J.A. (Jan) de Boer MSc.
burgemeester
K. (Koen) van Veen
secretaris