423662 RIB decentralisatie uitkering Openbare Bibliotheken

Aan de leden van de gemeenteraad,

Gemeenten ontvangen vanaf 2025 vanuit het Rijk extra geld om de uitvoering van de wettelijke zorgplicht rondom de bibliotheek vorm te kunnen geven. Met deze raadsinformatiebrief ontvang u hier meer informatie over.

Belang van een openbare bibliotheek

Openbare bibliotheken zijn essentiële voorzieningen die een brede cultureel-maatschappelijke rol vervullen. In de Wet stelsel openbare bibliotheek voorzieningen (Wsob), die sinds 2015 van kracht is, krijgt deze brede rol zijn beslag in de vorm van vijf functies van de bibliotheek:

• Bibliotheken stellen kennis en informatie beschikbaar.

• Bibliotheken bieden mogelijkheden voor ontwikkeling en educatie.

• Bibliotheken stimuleren om te lezen.

• Bibliotheken organiseren ontmoetingen en debat.

• Bibliotheken laten mensen kennis maken met kunst en cultuur.

Verder is het uitgangspunt van de Wsob dat alle inwoners van Nederland binnen een redelijke afstand toegang hebben tot een volwaardige openbare bibliotheek. Hiervoor is een robuust netwerk van openbare bibliotheken nodig.

Zorgplicht voor gemeenten

Om toekomstgerichte bibliotheekvoorzieningen te behouden en versterken is er in de Wsob een zorgplicht voor gemeenten opgenomen. De precieze invulling daarvan vindt plaats in samenspraak met onder andere de bibliotheek partijen en de VNG namens de gemeenten. Om de uitvoering van de wettelijke zorgplicht gedegen vorm te geven, ontvangen alle gemeenten vanuit het rijk voor 2025 en 2026 een decentralisatie uitkering, het vooruitzicht is dat de middelen vanaf 2027 in het gemeentefonds worden opgenomen.

Normenkader

Er is een (streef)normenkader ontwikkeld door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Vereniging Openbare Bibliotheken (VOB). Het kader stelt landelijke uniforme normen, met een differentiatie naar het aantal inwoners per gemeente. Die zijn gebaseerd op de richtlijnen uit de VNG-handreiking uit 2011.

Decentralisatie uitkering

Als gemeente Den Helder ontvangen wij € 166.000 aan decentralisatiegelden. De decentralisatiegelden zijn bedoeld om de kwaliteit van de bibliotheekvoorziening structureel te versterken en drempels weg te nemen voor kwetsbare burgers. Omdat de bibliotheek een essentiële voorziening is en we in Den Helder zelfs met trots kunnen zeggen dat we, mede door stabiel beleid en structurele financiering vanuit de gemeente, de beste bibliotheek van de wereld hebben, zijn de middelen uit de decentralisatie uitkering opgenomen in de eerste tussenrapportage.