329681 raadsinformatiebrief autobranden en explosies

Aan de leden van de gemeenteraad,

Nederland kent landelijk een stijging van het aantal autobranden en vuurwerkexplosies. Helaas vinden dergelijke incidenten ook in Den Helder plaats, zo ook aan het begin van 2025. Als burgemeester vind ik het onacceptabel dat sommige mensen de veiligheid van anderen in gevaar brengen. Elke inwoner moet veilig zijn en zich zo kunnen voelen. Ik leef mee met onschuldige omstanders en betreur ieder incident waarbij zij betrokken raken. Tegelijkertijd wil ik u laten weten dat onze steun niet bij woorden blijft. Middels deze raadsinformatiebrief willen wij u meenemen in de lokale aanpak van deze fenomenen.

De impact op het veiligheidsgevoel van betrokkenen is fors. De complexiteit maakt dat het in beeld krijgen van daders en het vervolgen daarvan helaas geen eenvoudige opgave is. Samen met de politie proberen wij de openbare orde en veiligheid te waarborgen waarbij het zaak is om, binnen de grenzen van de wet, verantwoorde strafrechtelijke en bestuursrechtelijke afwegingen te maken. Ook daar waar het gaat om inzet van het handhavingsinstrumentarium.

Als burgemeester zet ik in op het maximaal waarborgen van de openbare veiligheid. Vanuit deze rol zijn regelmatig zichtbare en niet-zichtbare interventies gedaan waarvan hieronder een aantal voorbeelden:

  • Aanvullend op het buurtonderzoek van de politie wordt na ieder incident onze signaalkaart verspreid door de handhavers. Deze kaart bevat praktische handvatten voor inwoners bij het noteren van essentiële incidentinformatie. Hiermee worden omwonenden van incidentlocaties opgeroepen om informatie, waaronder eventuele camerabeelden, met de politie te delen.

  • Er is extra toezicht vanuit Handhaving rondom incidentlocaties.

  • Er zijn verschillende integrale controles uitgevoerd waarbij specifiek is gezocht naar zwaar vuurwerk. Deze vonden onder andere plaats in bedrijfspanden, bij opslagunits/complexen, in opslag verzamellocaties (t.b.v. particuliere opslag) en bij garages in woonwijken. Hierbij hebben we gebruik gemaakt van speurhonden welke getraind zijn in het opsporen van explosieven.

  • Er is een mogelijkheid om bestuurlijk waarschuwingen op te leggen en woningen of panden te sluiten. Hiervan heb ik in de afgelopen periode gebruik gemaakt in onder andere de Visbuurt en de Sluisdijkbuurt.

  • Er zijn verschillende gebiedsverboden opgelegd, deze zijn tijdelijk van aard.

  • Er zijn informatieve- en stopgesprekken met betrokkenen gevoerd, waaronder met mogelijke daders dan wel opdrachtgevers.

  • Er is tijdelijk mobiel cameratoezicht ingezet nabij een incidentlocatie.

  • Er is eerder een veiligheidsrisicogebied ingesteld.

De gemeente en politie weten dat er in het proces van voorbereiding en uitvoering van voornoemde incidenten diverse rollen worden bekleed. Vaak voeren verschillende personen taken uit waarbij vooral in de eindfase kwetsbare jeugd wordt ingezet. In het kader hiervan wordt voor deze doelgroep door de gemeente gewerkt aan preventie op onderwijsinstellingen.

Ook heeft de gemeente zich aangesloten bij het Netwerk Explosies. Dit landelijke initiatief vanuit de VNG1 is opgericht met als doel op ambtelijk niveau kennis uit te wisselen. Ook de info uit het SOTE2 wordt hier gedeeld3.

De politie verzorgt de opsporing en zet hierbij in op het in beeld krijgen en het waar nodig aansturen op vervolging van verdachten. De vermoedelijke aanleidingen variëren waarbij het met name lijkt te gaan om relationele-, financiële- en criminele conflicten. In het overgrote deel van de gevallen is een relatie te zien tussen de vermoedelijke dader of opdrachtgever en het slachtoffer. Dat betekent dat mensen dergelijke misdrijven veelal gericht en doelbewust tegen elkaar inzetten. Ook wordt er vrijwel altijd aangifte gedaan door een slachtoffer.

Desondanks heb ik als burgemeester de politie gevraagd een concrete analyse van het probleem in Den Helder aan te leveren.

Wij willen inwoners oproepen om bij een conflict niet voor deze heftige middelen te kiezen. Verder willen we benadrukken dat het van belang is dat door een ieder wordt onderkent dat deze fenomenen een probleem van ‘ons allemaal’ zijn. Het sociale toezicht van inwoners vormt daarin een belangrijke schakel. Wij doen daarom ook een beroep op het verantwoordelijkheidsgevoel van onze inwoners en roepen hen op om informatie te delen, dat kan ook anoniem via Meld Misdaad Anoniem4.

Tot slot wil ik u als burgemeester benadrukken dat ik uw zorgen over deze fenomenen deel en dat wij er alles aan doen het een halt toe te roepen.

Den Helder, 4 maart 2025.

Hoogachtend,

de burgemeester van Den Helder,

J.A. (Jan) de Boer MSc

1Vereniging voor Nederlandse Gemeenten

2Strategisch Offensief Tegen Explosies

3Explosies:welk dominosteentje duwen we als eerste om?|VNG

4Zie voor meer informatie: MeldMisdaadAnoniem