250807 Regiomemo raad aanpak landelijk gebied
Beste raadsleden
Met deze memo informeren wij u over ons voornemen om als Kop-gemeenten gezamenlijk te gaan werken aan een toekomstbestendig landelijk gebied. Dat doen we met het opstellen van een Aanpak Landelijk Gebied (ALG) voor de Kop van Noord-Holland. De ALG omvat een gemeenschappelijke visie, concrete projecten en het versterken van de onderlinge samenwerking. De colleges van Texel, Den Helder, Schagen en Hollands Kroon hebben hiervoor op 7 januari jongstleden een bestuursopdracht gegeven.
Aan de ALG werken wij nauw samen met onze partners in de regio: Provincie Noord- Holland, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en de landbouw- en natuurorganisaties. Het uitgangspunt dat wij met onze partners van onderop samen kunnen gaan werken aan een toekomstbestendig landelijk gebied in de Kop; ieder vanuit zijn eigen rol. Het is niet de bedoeling om taken en verantwoordelijkheden van elkaar over te nemen. Met deze partners is in het voortraject van de bestuursopdracht nauwe afstemming geweest. De samenwerking om te komen tot de ALG kan rekenen op hun draagvlak.
Aanleiding
We zien dat de integrale plannen van de provincie en het Rijk voor de opgaven met betrekking tot natuur, landbouwperspectief, water en klimaat in onze regio nauwelijks concreet worden. Daarbij wordt duidelijk dat dit voorlopig niet zal veranderen. Omdat we zien dat de wettelijke opgaven blijven bestaan en onze boeren snakken naar langjarig perspectief nemen we nu dit initiatief. De ALG is een vervolg op het Schot voor de Boeg. Dit Schot voor de Boeg is de reactie van de vier Kop-gemeenten op het Provinciaal Programma Landelijk Gebied dat in september 2023 aan de provincie is aangeboden. Hierover bent u destijds geïnformeerd.
Het Schot voor de Boeg vraagt meer aandacht voor initiatieven van onderop, landbouwperspectief en onderlinge samenwerking tussen overheden, natuurorganisaties en landbouw. De Kop van Noord-Holland is immers grotendeels landelijk gebied; rijk aan diverse landschappen, historische elementen en een sterke landbouwtraditie. Onze regio wordt gekenmerkt door een bijzondere samenhang tussen natuur, water, dorpen en akkers, waarbij innovatie en vooruitgang altijd een belangrijke rol hebben gespeeld.
De boeren in onze regio leveren een grote bijdrage aan de voedselproductie en export, terwijl natuur en water een centrale rol spelen in de leefbaarheid en duurzaamheid van onze regio. Deze unieke kwaliteiten willen wij behouden en versterken, zodat de Kop ook voor toekomstige generaties een aantrekkelijke en leefbare regio blijft. Tegelijkertijd staan we voor uitdagingen rondom natuur, water, klimaat en het toekomstperspectief van de landbouw. Deze opgaven vragen om een aanpak die in balans is met de unieke kwaliteiten en behoeften van onze regio. Dat stellen we centraal in de ALG.
De Aanpak Landelijk Gebied
Net als het Schot van de Boeg gaat de ALG uit van een aanpak in 5 deelgebieden. De kenmerken van het landelijk gebied houden namelijk niet op bij de gemeentegrenzen. Op basis van water- en bodemsystemen, landschap, landbouwtypen, en cultuurhistorie gaan we uit van de volgende deelgebieden: (1) Texel, (2) Noordzeekust en Binnenland, (3) Wieringen, (4) Noordelijk West-
Friesland en (5) Wieringermeer en Waardpolders. We werken vanuit het behouden, versterken en vernieuwen van de kwaliteiten en eigenschappen van een gebied. Dat koppelen we aan de opgaven en (wettelijke) doelen die in de gebieden liggen.
In de ALG stellen we onszelf drie hoofddoelen:
-
Regionale visie op het landelijk gebied: we stellen een regionale visie, vanuit lokaal perspectief, op voor de opgaven in het landelijk gebied. Dit is de inhoudelijke basis voor onze aanpak. De visie kan daarnaast dienen als afwegingskader bij ruimtelijke opgaven die landen in het landelijk gebied.
-
Subsidies binnenhalen voor projecten: met concrete projectvoorstellen halen wij zoveel mogelijk subsidies naar de Kop. Door concrete projecten uit te werken en deze in te dienen voor Europese, nationale, provinciale of regionale subsidies willen we financiële slagkracht creëren. De bestaande subsidiestromen vragen vaak om uitgewerkte en integrale projectvoorstellen die wij met deze aanpak zullen faciliteren en aanjagen. Daarbij staat uitvoerbaarheid centraal.
-
Actieve samenwerking in de regio: we stimuleren samenwerking en benutten koppelkansen in de regio. Als de betrokken partijen in het landelijk gebied elkaar beter weten te vinden, kunnen resultaten worden geboekt via effectief maatwerk en koppelkansen.
We werken momenteel aan de opzet om te komen tot de ALG. We werken in de vorm van co-creatie, omdat we streven naar breed draagvlak en slagvaardige uitvoering. Alle partners praten mee over de vorm en inhoud binnen de kaders van de bestuursopdracht. Een voorbeeld hiervan is een hackathon in januari 2025. De precieze invulling van de ALG is nog niet volledig duidelijk. Daarom zetten we in op een wendbare aanpak. Zo kunnen wij flexibel inspelen op nieuwe inzichten, veranderende omstandigheden en ontwikkelingen in beleid vanuit het Rijk en de provincie. Met deze gezamenlijke lokale aanpak, zoeken we aansluiting met provinciaal en landelijk beleid. En versterken we dit met ons lokale perspectief vanuit de samenwerking van onderop.
Met deze informatiebrief hebben wij u op de hoogte gesteld van waar wij gezamenlijk mee bezig zijn. Zoals u heeft kunnen lezen is het een dynamisch proces, waarvan wij u met enthousiasme op de hoogte houden.
Met vriendelijke groet,
burgemeester en wethouders van Den Helder,
J.A. (Jan) de Boer MSc. burgemeester J. (Jeroen) van Egerschot MBA waarnemend gemeentesecretaris