241629 RIB Noord-Hollandse norm weerbare overheid

Inhoud van de norm

De norm bestaat uit een set uitgangspunten gericht op 6 hoofdthema’s: 1) Bewustwording & Organisatie, 2) Integriteit & Veilige Werkomgeving, 3) Veilige Publieke Taak, 4) Informatiepositie & Informatiebeveiliging, 5) Beleid & Handhaving, 6) Communicatie. Deze norm gaat verder dan alleen weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit; ze richt zich ook op het beschermen van overheidsdiensten en het waarborgen van een integere werkomgeving. Naast het tegengaan van criminele infiltratie biedt de norm handvatten om andere dreigingen van buitenaf te weren, zoals corruptie en het misbruik van overheidsmiddelen. Het versterken van de weerbaarheid van zowel gemeenten als de provincie helpt om een sterk en samenhangend front te vormen tegen deze risico's. De norm gaat over het wat, de gemeente over het hoe.

Waarom is deze norm noodzakelijk?

De Noord-Hollandse norm weerbare overheid stelt ons in staat om adequaat te reageren op de toenemende dreigingen van buitenaf. Met de norm willen we een uniform basisniveau van weerbaarheid bereiken. Dit voorkomt verschillen in aanpak en zorgt ervoor dat we elkaar versterken. Door samen te werken, kunnen we capaciteit en kennis optimaal benutten, en zijn we goed voorbereid op de dreigingen van buitenaf. Daarnaast willen we bereiken dat er geen zwakke schakels ontstaan en dat we eenheid uitstralen in de bescherming van ons bestuur.

Het doel van de norm is om een gedeelde basis te creëren waarmee organisaties elkaar kunnen verstreken in de implementatie en verdere ontwikkeling. De norm valt nadrukkelijk niet onder interbestuurlijk toezicht. Het vaststellen van een basisniveau biedt gemeenten en provincie de kans om gezamenlijk op te trekken in de aanpak van weerbaarheid, waarbij elke organisatie werkt vanuit haar eigen verantwoordelijkheid en specifieke context. Door eenduidige uitgangspunten te definiëren, voorkomen we dat het wiel telkens opnieuw wordt uitgevonden en kunnen we beschikbare middelen en capaciteit optimaal benutten. Om inzicht te creëren in de mate van conformiteit kan iedere gemeente gebruik maken van een format voor een implementatieoverzicht. Den Helder heeft dit format ingevuld en daaruit blijkt dat we al goed op weg zijn. Bijna 90% van de activiteiten is uitgevoerd of er is blijvende aandacht voor.

De uitkomsten van het ingevulde implementatieoverzicht bieden een waardevol inzicht om binnen de eigen organisatie het gesprek te voeren over de voortgang en prioriteiten. Op regionaal niveau kan samen met het RIEC worden gekeken naar gezamenlijke uitdagingen en oplossingen, terwijl op provinciaal niveau jaarlijks kan worden stilgestaan bij de algehele voortgang. Dit versterkt de samenwerking tussen gemeenten en met de provincie, zonder dat er sprake is van toezicht, maar met de intentie om elkaar te ondersteunen in het verhogen van de bestuurlijke weerbaarheid.

Wat betekent de norm voor u als raadslid?

U bent als raadslid een cruciaal onderdeel van het lokaal bestuur en hebt daarbij een belangrijke rol. De norm maakt duidelijk dat weerbaarheid een gedeelde verantwoordelijkheid is. Volksvertegenwoordigers, ambtenaren en bestuurders moeten hierin samen optrekken. De norm is bedoeld om zowel ambtenaren, bestuurders als volksvertegenwoordigers te beschermen en te ondersteunen in hun taak. U bewaakt en stimuleert de implementatie van de norm en ondersteunt maatregelen die bijdragen aan een veilige en integere werkomgeving.

Uw veiligheid en de bescherming van uw integriteit zijn essentieel voor de werking van de democratie. Deze norm biedt daarom ook duidelijke richtlijnen en instrumenten om u als raadslid te beschermen tegen bedreigingen, manipulatie, en ondermijnende invloeden van buitenaf. Door als raad het gesprek hierover aan te gaan, kunnen we met elkaar zorgen voor een weerbare overheid.

Planning en uitvoering

• De norm is op 4 maart 2025 door het college vastgesteld.

• Uiterlijk 1 april 2025 stuurt elke gemeente het ingevulde implementatieoverzicht aan het RIEC. Dit overzicht dient als nul-meting en geeft inzicht in hoe goed de organisatie voldoet aan de norm en biedt handvatten voor verdere verbeteringen en prioritering.

• Later dit jaar (2025) is er een raadsbijeenkomst over dit onderwerp, een en ander in samenwerking met het Riec en zo mogelijk de provincie.

• Jaarlijkse rapportages via de reguliere P&C cyclus geven inzicht in de voortgang, waardoor u als raad het gesprek met het college kunt blijven voeren over verdere stappen en verbeteringen.

• In het vierde kwartaal van 2027 organiseren het RIEC en de provincie een evaluatiemoment voor de Noord-Hollandse norm. Op basis hiervan kan de norm waar nodig verder worden aangepast of aangescherpt.

Tot slot: een blijvende inzet voor een weerbare overheid

Het versterken van de weerbaarheid van onze overheid is geen eenmalige inspanning, maar een proces dat continu aandacht en inspanning vergt. De dreigingen waar we mee te maken hebben, veranderen constant en vragen om blijvende waakzaamheid. Door gezamenlijk te werken aan de implementatie van de Noord-Hollandse norm weerbare overheid beschermen we niet alleen onze ambtenaren en bestuurders, maar ook onze democratie en de rechtsstaat.

Wij rekenen op uw inzet en betrokkenheid bij de uitvoering van deze norm. Door uw steun kunnen we ervoor zorgen dat onze gemeente – en daarmee de provincie als geheel – weerbaar blijft tegen verschillende vormen van ondermijning.

Den Helder, 18 maart 2025.

Met vriendelijke groet,

Burgemeester en Wethouders van Den Helder,

J.A. (Jan) de Boer MSc. burgemeester

K. (Koen) van Veen secretaris